- 09120057840
- تهران، سعادت آباد، سرو شرقی، جنب بیمارستان پارسیان، پلاک ۹، واحد ۲
انواع جراحی شکستگی‌های صورت برای بازگرداندن عملکرد و تناسب طبیعی چهره به ارزیابی دقیق متخصص جراحی فک و صورت نیاز دارد. صورت ساختاری پیچیده دارد و ضربه ممکن است هم‌زمان استخوان، دندان، چشم، بینی، اعصاب یا راه هوایی را درگیر کند. تصادف، سقوط، آسیب ورزشی و ضربه از علت‌های رایج این صدمات هستند.
اگر پس از ضربه، خونریزی شدید، اختلال تنفس یا بینایی، بی‌حسی تازه، تغییر واضح در نحوه روی‌هم‌قرارگرفتن دندان‌ها یا بدشکلی صورت دیده می‌شود، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است. جراحی شکستگی صورت باید بر پایه وضعیت بیمار و یافته‌های تصویربرداری برنامه‌ریزی شود؛ مطلب حاضر اطلاعات عمومی است و جایگزین تشخیص حضوری نیست.
همه شکستگی‌ها الزاماً با جراحی درمان نمی‌شوند. شکستگی بدون جابه‌جایی یا آسیب پایدار ممکن است با پیگیری و مراقبت درمان شود؛ در مقابل، جابه‌جایی استخوان، ناپایداری، اختلال عملکرد یا تغییر شکل قابل‌توجه می‌تواند نیاز به جااندازی و تثبیت داشته باشد. انواع شایع آسیب‌های استخوانی صورت عبارتند از:
در شکستگی‌های گونه و اطراف چشم، علاوه بر ظاهر صورت، سلامت بینایی نیز اهمیت زیادی دارد. این نوع جراحی با هدف بازسازی استخوان‌های آسیب‌دیده و حفظ تقارن گونه و چشم انجام می‌شود تا چهره بیمار تا حد ممکن به حالت طبیعی بازگردد.
شکستگی بینی و پیشانی نیز از دیگر موارد شایع آسیب‌های صورت هستند. این جراحی‌ها علاوه بر اصلاح فرم ظاهری، به بهبود مسیر تنفس و پیشگیری از مشکلات عملکردی آینده کمک می‌کنند. تشخیص به‌موقع و انتخاب روش درمان مناسب، نقش بسیار مهمی در نتیجه نهایی دارد.
اگر شکستگی‌های صورت در زمان مناسب درمان شوند، می‌توان از بسیاری از عوارض طولانی‌مدت جلوگیری کرد. هدف از جراحی، فقط ترمیم استخوان نیست؛ بلکه بازگرداندن هماهنگی، عملکرد و زیبایی طبیعی صورت است تا بیمار بتواند با اطمینان بیشتری به زندگی عادی خود بازگردد.
متخصص با معاینه، بررسی سابقه آسیب و در صورت نیاز تصویربرداری، محل و میزان جابه‌جایی را مشخص می‌کند. انجمن جراحان فک و صورت آمریکا، درمان آسیب‌های صورت و تروما را از حوزه‌های تخصصی جراحی فک و صورت معرفی می‌کند . در صفحه معرفی دکتر بهروز جلالی نیز جراحی شکستگی‌های صورت در میان خدمات جراحی فک و صورت ذکر شده است.
روش مناسب به استخوان آسیب‌دیده، زمان سپری‌شده از صدمه، سلامت عمومی و وجود آسیب‌های همراه بستگی دارد. هدف، بازگرداندن جایگاه آناتومیک استخوان و حفظ عملکرد است، نه صرفاً پنهان‌کردن اثر ظاهری. در موارد منتخب، جااندازی بسته انجام می‌شود؛ استخوان از راه برش پوستی باز نمی‌شود و تثبیت با روش‌های مناسب همان نوع شکستگی صورت می‌گیرد. در شکستگی جابه‌جا یا ناپایدار، جراح ممکن است از جااندازی باز و فیکساسیون داخلی با صفحات و پیچ‌های پزشکی استفاده کند. شکستگی‌های شدید گاهی به برنامه بازسازی مرحله‌ای نیاز دارند.
پیش از جدول، باید توجه داشت که موارد زیر دسته‌بندی کلی‌اند و تصمیم نهایی پس از معاینه و تصویربرداری گرفته می‌شود. جدول زیر کاربرد معمول روش‌ها را به‌اختصار مقایسه می‌کند.
رویکرد درمانی | کاربرد کلی | نکته مهم |
مراقبت و پیگیری | برخی شکستگی‌های پایدار و بدون جابه‌جایی | پیگیری برای اطمینان از جوش‌خوردن لازم است |
جااندازی بسته | برخی آسیب‌های منتخب، از جمله مواردی از شکستگی بینی | برای همه شکستگی‌ها مناسب نیست |
جااندازی باز و تثبیت داخلی | شکستگی جابه‌جا یا ناپایدار | روش و محل برش به آسیب وابسته است |
بازسازی پیچیده | آسیب‌های چندگانه یا دیرمراجعه‌شده | ممکن است درمان چندمرحله‌ای لازم باشد |
این مقایسه جایگزین ارزیابی پزشکی نیست؛ حتی آسیب ظاهراً محدود ممکن است با صدمه دندانی یا چشمی همراه باشد. در صورت ضربه جدی، ارزیابی به‌موقع توسط تیم درمانی اهمیت دارد.
درمان ممکن است پس از پایدارشدن وضعیت عمومی و رسیدگی به آسیب‌های تهدیدکننده حیات برنامه‌ریزی شود. پزشک درباره داروهای مصرفی، حساسیت‌ها، بیماری‌های زمینه‌ای و مراقبت از زخم پرسش می‌کند و دستورهای ویژه هر بیمار را توضیح می‌دهد. پس از عمل، تورم و کبودی می‌تواند رخ دهد و مدت بهبود بسته به نوع شکستگی و وسعت جراحی متفاوت است. رژیم غذایی نرم، رعایت بهداشت دهان در آسیب‌های فک، مصرف دارو طبق نسخه و حضور در جلسات پیگیری ممکن است بخشی از برنامه باشد؛ دستور دقیق را جراح تعیین می‌کند.
پس از درمان، بدترشدن درد یا تورم، تب، ترشح از زخم، تغییر ناگهانی بینایی، تنگی نفس یا بی‌حسی تازه باید سریع به پزشک گزارش شود. برای مشاوره درباره جراحی‌های فک و صورت و ارزیابی تخصصی آسیب‌ها، اطلاعات خدمات در وب‌سایت دکتر بهروز جلالی در دسترس است. لینک‌های داخلی مفید: جراحی فک و جراحی چانه.